Słownik pojęć

Krótkie definicje terminów, które pojawiają się w hasłach. W treści wpisów pojęcia mają kropkowane podkreślenie: wystarczy je wskazać, żeby zobaczyć definicję.

A

Albedo

Część padającego światła, którą ciało niebieskie odbija. Jasne, lodowe powierzchnie mają wysokie albedo, ciemny pył i skały niskie.

Hasło w atlasie

B

Biały karzeł

Gęsta pozostałość po gwieździe podobnej do Słońca: masa porównywalna ze słoneczną w objętości zbliżonej do Ziemi.

Hasło w atlasie

Biosygnatury

Ślady chemiczne lub fizyczne, które mogą wskazywać na obecność życia, na przykład określone połączenie gazów w atmosferze planety.

Hasło w atlasie

C

Czerwony karzeł

Mała, chłodna gwiazda typu widmowego M. Najliczniejszy rodzaj gwiazd w Drodze Mlecznej, świeci słabo, ale żyje bardzo długo.

Hasło w atlasie

E

Ekliptyka

Pozorna droga Słońca na tle gwiazd w ciągu roku. Wzdłuż niej widzimy też planety i Księżyc.

Hasło w atlasie

Elongacja

Kątowa odległość planety od Słońca widziana z Ziemi. Merkurego i Wenus najlepiej obserwuje się w największej elongacji.

Hasło w atlasie

Epoka rejonizacji

Okres we wczesnym Wszechświecie, gdy promieniowanie pierwszych gwiazd i galaktyk ponownie zjonizowało neutralny wodór.

Hasło w atlasie

M

Mikrofalowe promieniowanie tła

Promieniowanie wypełniające cały Wszechświat, pozostałość z czasu, gdy miał około 380 tysięcy lat.

Hasło w atlasie

O

Orbita polarna

Orbita przebiegająca nad biegunami lub w ich pobliżu. Satelita na takiej orbicie z czasem widzi całą powierzchnię Ziemi.

Hasło w atlasie

P

Parsek

Jednostka odległości równa około 3,26 roku świetlnego. Z takiej odległości promień orbity Ziemi widać pod kątem jednej sekundy łuku.

Hasło w atlasie

Przesunięcie ku czerwieni

Wydłużenie fal światła docierającego od obiektu, który się oddala, lub przez rozszerzanie się przestrzeni. Mierzy się je w widmie.

Hasło w atlasie

R

Rok świetlny

Odległość, jaką światło pokonuje w próżni w ciągu roku: około 9,46 biliona kilometrów.

Hasło w atlasie

S

Silnik jonowy

Napęd, który przyspiesza zjonizowany gaz polem elektrycznym. Daje mały ciąg, ale zużywa bardzo mało paliwa.

Hasło w atlasie

Stała kosmologiczna

Człon dodany przez Einsteina do równań ogólnej teorii względności. Dziś najprostszy opis ciemnej energii jako stałej energii próżni.

Hasło w atlasie

Supernowa typu Ia

Eksplozja białego karła w układzie podwójnym. Ma przewidywalną jasność, dlatego służy do mierzenia odległości we Wszechświecie.

Hasło w atlasie

Superziemia

Egzoplaneta o masie większej niż Ziemia, ale wyraźnie mniejszej niż Neptun. Nazwa mówi o masie, nie o warunkach do życia.

Hasło w atlasie

U

Umbra

Najciemniejsza, centralna część cienia, na przykład podczas zaćmienia lub w plamie słonecznej.

Hasło w atlasie